Spencer, Jack

Jack Spencer
bron: Mrs. Valerie Brearley
Volledige namen	Jack Spencer
Geboortedatum	26-10-1909
Geboorteplaats	Barnsley (GB)
Adres	103 Cliff Lane
Woonplaats	Barnsley (GB)
Burgerlijke staat	gehuwd
Naam echtgeno(o)t(e)	Cynthia Ricardo
Beroep	mijnwerker
Overlijdensdatum	21-07-1944
Plaats van overlijden	Dongen
Bijzonderheden	Gesneuveld bij een vliegtuigcrash nabij de Voldijk in Tilburg op 21 juli 1944.

Geef de oorlog een gezicht!

Kun jij ons helpen met het schrijven van het levensverhaal van deze persoon?

Hoewel het meer dan 75 jaar geleden is dat er een einde kwam aan de Tweede Wereldoorlog blijft het belangrijk de slachtoffers te herdenken. We willen door hun verhaal te vertellen de slachtoffers eren en de herinnering levend houden

Alle Tilburgse oorlogsslachtoffers zijn opgenomen in de Wiki Midden-Brabant en we streven er naar van ieder een levensbeschrijving en foto op te nemen.

Helaas hebben we van sommigen maar beperkte of soms helemaal geen informatie. We hebben jouw hulp nodig deze levensverhalen vast te leggen door ontbrekende informatie aan te vullen met verhalen of foto’s. We ontvangen je reactie graag via info@regionaalarchieftilburg.nl o.v.v. Wiki Oorlogsslachtoffers.

Achtergrond

Jack (Jackie) Spencer wordt op 26 oktober 1909 geboren te Barnsley, een kleine stad in South Yorkshire, Engeland. Zoon van Herbert Spencer en Eveline Annie Waddington. Jack heeft nog drie broers: Raynor (Roy), Thomas (Tommy) en Dewis en twee zusters: Kathleen en Mary. Het stadje Barnsley is bekend van de steenkolenmijnen waarin Jack en zijn broers al heel jong gaan werken. Broer Raynor gaat zelfs al op zijn 14e de mijnen in. Het werk dat Jack moet doen is het zogenaamde coal-cutting bij de steenkolenmijn van Grimethorpe, nabij Barnsley. Een coal-cutter is een grote draaiende graafmachine die langzaam de steenkool uit de aders schraapt en afvoert . In het tweede kwartaal van 1931 trouwt Jack met Cynthia Ricardo. Uit dit huwelijk worden geen kinderen geboren en net voor de Tweede Wereldoorlog blijkt dat het met het huwelijk niet zo goed gaat en woont het stel gescheiden van elkaar, zonder dat er officieel een scheiding uitgesproken wordt.

Bemanning bij het No. 26 O.T.U.

Een foto van de bemanning bij het No. 26 O.T.U. waar met de Vickers Wellington werd gevlogen. Edward Albert O'Connor voegt zich later bij de bemanning, omdat de Wellington geen mid-upper gunner heeft. Achterste rij v.l.n.r.: Francis Donald Brandom, vermoedelijk Reginald Ivon Lewis en Jack Spencer. Voorste rij: John Joseph Chigwidden, vermoedelijk Alan Leslie Smith en Frank Charles Montgomery. Datering eind 1943. Bron: Fotograaf: onbekend, archief familie Chigwidden

Diensttijd

Kort na het uitbreken van de oorlog op 31 juli 1940 meldt Jack zich aan voor zijn militaire dienst bij de Royal Air Force, bij het rekruteringscentrum in Blackpool. Hij wordt opgeleid tot schutter van een luchtverdedigingsunit en wordt na zijn opleiding tot augustus 1943 op een aantal vliegvelden ingezet om het te beschermen tegen Duitse luchtaanvallen. Misschien op zoek naar meer actie meldt hij zich aan bij het vliegtuigbemanning-rekruteringscentrum bij Regents Park in London, waarbij hij opgeleid gaat worden tot boordschutter voor een Lancaster bommenwerper.

Na zijn opleiding komt hij vanaf 25 mei 1944 bij het 622 squadron in Mildenhall in het graafschap Suffolk. Op 30 mei begint voor de hem en zijn bemanning het echte gevaarlijke werk en vliegen ze hun eerste missie over vijandelijk gebied. De kustverdedigingswerken bij Boulogne zijn daarbij het doelwit. Op D-Day (6 juni) draagt ook het 622 squadron zijn steentje bij door het in de vroege ochtend aanvallen van de stad Lisieux, waarbij het landingsgebied afgesneden moet worden, zodat het Duitse leger niet snel versterkingen kan aanvoeren.

Van de in totaal 14 missies boven vijandelijk gebied die door de bemanning worden gevlogen zitten een aantal bijzondere missies :

5 juli 1944: Aanval op Wizernes in Frankrijk, de aanval op de in aanbouw zijnde V2-lanceerplaats, gevestigd in een gigantische betonnen koepel. Met zware bommen van 1000 kg wordt geprobeerd de installatie te vernietigen.

18 juli 1944: Aanval bij daglicht op Caen in Frankrijk, een bombardement ter inleiding van Operatie Goodwood, het offensief om de Duitsers uit Caen te verdrijven.

Op 5 juli 1944 wordt de basis Mildenhall, waar 622 en 15 squadron zijn gelegerd vereerd met een bezoek van de koninklijke familie. Koning George VI, Koningin Elizabeth en Prinses Elizabeth bezoeken de vliegbasis om een aantal onderscheidingen aan bemanningsleden uit te reiken en alle manschappen een hart onder de riem te steken. Bijzonder is dat dit bezoek is vastgelegd door een legertje aan journalisten, niet alleen zijn er diverse foto’s gemaakt, maar ook wordt er voor het polygoonjournaal van Pathé en Movietone een verslag vastgelegd. Wat het erg interessant maakt is dat tenminste twee bemanningsleden van de LL859 op de foto’s en filmpjes te zien zijn. Op YouTube staan drie verschillende filmpjes van het bezoek, waarvan onderstaande het interessantste is. Op 1:05 staat de Navigator van de LL859 Flight Sergeant John Joseph Chigwidden te praten met Koning George VI.

Het logo van het No. 622 squadron.

Het motto Bellamus Noctu. Vertaald: In de nacht voeren we oorlog. Bron: www.raf.mod.uk

622 Squadron in Mildenhall

Enkele dagen voor de crash wordt deze foto gemaakt van manschappen van het 622 squadron, gestationeerd in Mildenhall. In de achtergrond is een Lancaster-bommenwerper te zien. Bron: Fotograaf: onbekend, archief Howard Sandall

Thuisfront

Naast de gevaarlijke tijden boven het vijandelijk grondgebied is er ook ruim de tijd voor ontspanning en worden regelmatig verloven uitgeschreven. Mooie tijden om de familie weer te gaan bezoeken of om tijd door te brengen met een geliefde. Jack schrijft aan zijn broer Roy op 12 juli 1944 :

Bedankt voor je brief die ik meteen zal beantwoorden, momenteel ben ik in zeer goede gezondheid en 'geniet van elke minuut'. Als ik niet vlieg, ben ik meestal in de plaatselijke pub te vinden en aan het genieten van een pint! Na een paar 'zware nachten' daar worden de financiën natuurlijk een beetje minder, maar aangezien er een bioscoop op de basis is, ga ik een filmpje pakken die de moeite waard is om te zien hoe 'vliegeniers' leven in de film!

Dit leven hier valt mee, want we krijgen nog steeds verlof. Meestal breng ik mijn tijd door bij mijn vriendin in Watford, waar ik lekkere maaltijden eet, een fijn bed, een biertje en speel ik in de tuin als ik daar zin in heb.

De 'Buzz Bombs' (V1-bommen.) zijn nog niet zover gekomen als deze plek, maar ik had er tijdens mijn laatste verlof genoeg van, ik was blij om terug te gaan naar het kamp voor een nachtje slapen. Ik had laatst revanche genomen door een 'uitstapje' naar hun 'schuilplaatsen' te maken en ze er flink van langs te geven! (refererend aan de missie op Wizernes.) Mocht het me lukken om dit te overleven, dan weet ik de weg rond het continent tegen de tijd dat ik mijn missies als boordschutter heb beëindigd!

Eerlijk gezegd denk ik niet dat het zo erg is als het kolen graven bij 'Grimey' (de kolenmijn Grimethorpe in Barnsley.), behalve dat het loon niet zo goed is en men niet kan zeggen: "Ik neem vandaag eens een dagje vrij”.

Ondanks de goede tijden van het verlof en het verblijf op de basis houdt hij ook realistisch rekening met het ergste. Bij de aalmoezenier op de vliegbasis laat hij daarom een testament achter waarin hij schrijft :

In het geval dat ik niet terugkeer en u krijgt dit testament, stuur dan mijn sigarettenkoker en foto met het opschrift "Tyna" naar haar, ook indien mogelijk zou ik graag de som van £ 10 willen sturen als waardering voor haar vriendelijkheid en goedheid naar me.

Aangezien mijn vrouw en ik al jaren geen goede vrienden zijn geweest, hoewel ik haar steun, zou u kunnen regelen dat mijn persoonlijke bezittingen en gelden naar mijn broer Raynor Spencer c / o Grimethorpe Colliery Barnsley Yorkshire worden gestuurd.

Ik hoop dat u deze zaak met de gebruikelijke discretie kunt behandelen, mocht ik niet in staat zijn mijn eigen zaken te regelen en ik wens echt dat mijn zaken op deze manier worden afgehandeld.

Bedankt voor deze gunst.

Hoogachtend,

1307935 J. Spencer

Gebeurtenis

• Vliegtuigcrash Haansche Hoef, 21 juli 1944

Situatieschets van LBD Tilburg.

Situatieschets gemaakt door de luchtbeschermingsdienst Tilburg. In het vanuit Tilburg moeilijk te bereiken uiterst noordwestelijke puntje van de gemeente ligt het wrak. De locatie van de crash is op de kaart verkeerd ingetekend. Het vliegtuig ligt ongeveer 200 meter oostelijker. Bron: Regionaal Archief Tilburg.

Locatie van de crash.

De crashlocatie in 2021, gefotografeerd vanaf de kanaaldijk. In de verte is het pand van bouwbedrijf van Eijk aan de Vierbundersweg 48 in Tilburg te zien. Het vliegtuigwrak wordt in 1944 al opgeruimd door de Duitsers. Foto: Mark de Weerd

Het graf van Jack Spencer op de begraafplaats aan de Bolkensteeg in Dongen.

foto: Mark de Weerd

Juli 1944. De geallieerden hebben vaste voet in Europa gekregen. Operatie ‘D-Day’ is geslaagd, de opmars is in volle gang. De bombardementen gaan echter ook voort, zoals in de nacht van 20 op 21 juli 1944. Deze warme en heldere zomernacht is één van de drukste nachten geweest voor de Tilburgse Luchtbeschermingsdienst. De geallieerden voeren deze nacht aanvallen uit op de synthetische olie-installaties van Rheinpreußen in Meerbeck-Homburg en Bottrop-Welheim. De 138 bommenwerpers van het type AVRO-Lancaster, behorende tot de No.3 Group Bomber Command, hadden het voorzien op de installaties in Meerbeck. Hun thuishaven was Mildenhall (Suffolk). Tussen 0.39 en 02.30 uur werd door de Luchtbeschermingsdienst luchtalarm gegeven: ‘Voortdurend overtrekken, op grote hoogte, van vele vijandelijke vliegtuigen, vliegend van west naar oost.’ Er is veel afweergeschut en schijnbaar met succes, want er worden in totaal acht toestellen gesignaleerd, die in diverse richtingen buiten Tilburg brandend neerstorten.

Hierdoor ontstaat er bij de Luchtbeschermingsdienst enige verwarring. Binnen een tijdsbestek van ca. 30 minuten vallen acht vliegtuigen naar beneden, die volgens de peilingen alle buiten de gemeentegrens zijn neergekomen. Om 02.40 uur deelt de Luchtbeschermingsdienst in Dongen mee dat op het grensgebied van Dongen en Tilburg een vliegtuig is neergestort. Dongen zal deze zaak onderzoeken. Een arts en een geestelijke zijn reeds onderweg naar de plaats van het ongeval, de Dongenseweg, nabij Sluis II. De Tilburgse politie wordt verzocht eveneens een onderzoek in te stellen. Al vrij snel komen er berichten dat er vliegtuigen zijn neergestort in Wijk en Aalburg, Loon op Zand en in Dongen. Om 06.20 uur deelt de waarnemend officier van politie mee dat agenten geen vliegtuig op Tilburgs grondgebied aangetroffen hebben.

Tien minuten later kwam vanuit Dongen de mededeling, dat een Engels vliegtuig is neergekomen tussen Sluis II en de brug in Dongen. Het toestel is geheel uitgebrand. Het onderzoek stagneert. Veel tijd heeft men trouwens ook niet, want om 8.03 uur wordt opnieuw luchtalarm gegeven. Drie groepen van ca. 60 vliegtuigen vliegen van west naar zuidoost. In de richting van Loon op Zand wordt een brandend vliegtuig waargenomen. Pas ‘s avonds rond 21.00 uur worden de aantekeningen betreffende de gecrashte vliegtuigen nader besproken. Men kwam tot de volgende opsomming:

• 01.17 uur, 1e vliegtuig, richting zuid, achter Goirle;
• 01.35 uur, 2e vliegtuig. richting Udenhout;
• 01.40 uur, 3e vliegtuig, richting oost, achter Oisterwijk (Boxtel);
• 01.43 uur, 4e vliegtuig, richting noord-west, achter Dongen;
• 01.43 uur, 5e vliegtuig, richting oost, nabij Udenhout;
• 01.45 uur, 6e vliegtuig, richting Dongen-’s Gravenmoer;
• 01.45 uur, 7e vliegtuig, richting noord-oost, Loon op Zand;
• 02.00 uur, 8e vliegtuig, richting noord-oost, Loon op Zand

Het bericht uit Dongen zou betrekking kunnen hebben op vliegtuig nr. 4 of vliegtuig nr. 6. Het is echter niet vast te stellen dat één van deze vliegtuigen op Tilburgs grondgebied terechtgekomen is. Ook het politieonderzoek kan dit niet bevestigen. De volgende dag, 22 juli, komt er meer duidelijkheid. Op de politiepost Noorderpark wordt een voorwerp afgegeven dat vermoedelijk afkomstig was uit een vliegtuig. Het voorwerp is gevonden in de buurt van de Dongensekanaaldijk. Vanuit Dongen komt om 09.30 uur de mededeling dat op Tilburgs gebied zes lijken gevonden zijn van Engelse piloten en één lijk op Dongens gebied. De Duitsers moeten reeds lang op de hoogte zijn geweest, want de lijken zijn inmiddels door hun vrijgegeven. De Lancaster is neergekomen tegen de kanaaldijk, nabij de Haansche Hoef, te bereiken via het café ‘De Uiterste Stuiver’.

De Tilburgse politie gaat opnieuw op onderzoek uit. Om 13.45 uur deelde de hoofdwachtmeester mee dat hij met een patrouille in Dongen is aangekomen en dat er vier lijken aangetroffen zijn op Tilburgs gebied. Hij verzoekt om vier kisten alsmede tien personen om behulpzaam te zijn met het bergen van de lijken. Door de Luchtbeschermingsdienst wordt eerst contact opgenomen met de Ortskommandantur met de vraag of deze aangelegenheid wel door de Luchtbeschermingsdienst moet worden afgewerkt. De Duitsers zijn schijnbaar ook niet geheel op de hoogte: men wil zich eerst in verbinding stellen met de Fliegerhorst in Gilze Rijen. Pas om 15.45 uur krijgt de Luchtbeschermingsdienst opdracht om de lijken te bergen. Om 16.15 uur arriveert ondercommandant Mohrmann van de brandweer met een wagen van de bosbrandweer op de plek des onheils met vier lijkkisten en tien manschappen. Nadat de lijken geborgen zijn ontdekt men onder de wrakstukken echter nog twee lijken. Door benzinegebrek wordt besloten om in Dongen nog twee lijkkisten te halen. Na aankomst in Tilburg zijn de slachtoffers in opdracht van de Ortskommandant begraven aan de Gilzerbaan.

De Roll of Honour in de Monk Bretton Working Mens Club.

Bron: onbekend

Behalve Jack Spencer komen om bij dezelfde crash: John Joseph Chigwidden, Reginald Ivon Lewis, Edward Albert O'Connor, Alan Leslie Smith, Frank Charles Montgomery en Francis Donald Brandom. Zij worden in eerste instantie allen begraven op de begraafplaats aan de Gilzerbaan. Montgomery wordt na de oorlog herbegraven op het Canadian War Cemetery in Bergen op Zoom.

Jack Spencer wordt op Dongens grondgebied gevonden en is daarom in Dongen begraven.

Graf en monument

Jack Spencer is begraven op de Rooms Katholieke begraafplaats aan de Bolkensteeg te Dongen, graf 8. Hij wordt in Dongen herdacht op de plaquette in het Vredeskapel in het park Vredeoord. In zijn woonplaats Barnsley vinden we zijn naam terug op de Roll of Honour in de Monk Bretton Working Mens Club.

Externe links

• Studiegroep Luchtoorlog 1939-1945
• Find a Grave
• Persoonsdossier Oorlogsgravenstichting
• Commonwealth war graves commission