Wetenschappelijk profiel

Tilburg University is een gespecialiseerde alfa-gamma universiteit, met vooral de zogenoemde mens- en maatschappijwetenschappen. Deze zijn herkenbaar in de namen van de faculteiten, tegenwoordig schools genoemd: economics and management, law, humanities*, social and behavioral studies en catholic theology. Hoewel de oorspronkelijke Roomsch Katholieke Handelshoogeschool in 1927 werd opgericht met een focus op handelswetenschappen en economie, was er nadrukkelijk aandacht voor gedragseconomie, ethiek en maatschappij. Met ingang van het collegejaar 1946 kende de Hogeschool bovendien naast een afdeling voor economische wetenschappen ook een afdeling voor sociale wetenschappen. Vanaf eind jaren vijftig stelde de Hogeschool zich ten doel haar profiel te verbreden en zo de status van universiteit te verwerven. De Hogeschool zocht de verbreding in wetenschapsgebieden die aansloten bij de focus op vraagstukken die betrekking hadden op mens, maatschappij en cultuur. Zo bleef het profiel, ondanks verbreding, herkenbaar en specialistisch. In 1963 kreeg de Hogeschool er twee nieuwe faculteiten bij: de faculteit Sociale Wetenschappen en de faculteit Rechtsgeleerdheid. Met de oprichting van de Stichting Theologische Faculteit (1967) en de komst van een subfaculteit Psychologie (1971), een faculteit Wijsbegeerte (1979) en een faculteit Letteren (1981) werd het wetenschappelijk profiel verder uitgebouwd. Onderzoeksinstituten vervullen sinds de jaren tachtig een belangrijke rol in de wetenschappelijke profilering van de universiteit. Het in 1988 opgerichte CentER, centrum voor geavanceerd en internationaal vooraanstaand economisch onderzoek, is een goed voorbeeld. De huidige vijf Centers of Excellence zijn multidisciplinaire onderzoekscentra die zich met een aantal grote maatschappelijke vragen van de moderne tijd bezighouden zoals gezondheid, vergrijzing, duurzaamheid, digitalisering en communicatie. Het betreft merendeels thema’s die ook centraal staan in Europese subsidieprogramma’s als Horizon2020 en de Nationale Wetenschapsagenda. De focus op mens, maatschappij en cultuur vormt een rode draad in de geschiedenis van de universiteit en is terug te vinden in het impactprogram* rond drie thema’s: gezondheid & welzijn, een veerkrachtiger samenleving en data science. De impact van het Tilburgse onderzoek blijkt bijvoorbeeld uit het feit dat het Wereldvoedselprogramma van de Verenigde Naties efficiënter kon worden gemaakt door middel van data analytics. Een tweede voorbeeld is de REMINDapp, een hersentrainingsprogramma dat helpt om het brein te versterken na een hersentumoroperatie. Technologie speelt een steeds grotere rol in het onderzoek, hetgeen ook blijkt uit de komst in 2016 van de Jheronimus Academy of Data Science in ’s-Hertogenbosch, in samenwerking met de Technische Universiteit Eindhoven. In 2023 opende in de binnenstad van Tilburg MindLabs, waarin de universiteit met meerdere partners samenwerking rondom artificiële intelligentie.