Waterpomp

Markt 52,1767. Deze pomp is identiek aan de andere op de Markt, nabij Elfhuizen
Venestaat 3,1769. Deze pomp is identiek aan die op twee andere plaatsen in de stad

In de historische kern van Geertruidenberg bevinden zich vijf waterpompen: drie op de Markt, één in de Koestraat en één in de Vismarktstraat. Alle vijf zijn het zwengelpompen: door middel van een handbediende zwengel wordt het grondwater omhoog gepompt. In de loop van de zeventiende eeuw kwamen waterpompen in zwang om ondiep grondwater omhoog te pompen. Dit grondwater diende als vervanging voor het gebruik van rivier- of regenwater. Uiteraard bleven waterputten, regenbakken en rivierwater in gebruik, maar in stedelijke gebieden ging men meer en meer over tot het plaatsen van gemeenschappelijke waterpompen. De pompen in Geertruidenberg zijn door middel van loden pijpen aangesloten op de middeleeuwse nabijgelegen ‘welwaterputten’. Om enige grandeur uit te stralen, kregen de pompen op de centrale pleinen een fraai uitgevoerde behuizing in natuursteen. Op de Markt in Geertruidenberg zijn ze in 1767 gemaakt door Guilliam Carrier. De pompen verloren hun functie van gemeenschappelijke watervoorziening bij de aanleg van de waterleiding in de twintigste eeuw. Tijdens de Tweede Wereldoorlog waren ze nog in gebruik. De pompen zijn aangesloten op de gemeentelijke waterafvoer. Onder de kranen was of een put met rooster of een blauwe hardstenen morsplaat aangebracht.

Informatiebron

  • Bas Zijlmans, Nostalgie en Heden (Geertruidenberg, 1987) p. 121.