Vliegtuigcrash Tilburg, Voldijk

Juli 1944: de geallieerden hebben vast voet in Europa gekregen. Operatie "D-Day" is geslaagd, de opmars is in volle gang. De bombardementen gingen echter ook voort, getuige de nacht van 20 op 21 juli 1944. Deze warme en heldere zomernacht is één van de drukste nachten geweest voor onze plaatselijke Luchtbeschermingsdienst. De geallieerden voerden deze nacht aanvallen uit op de synthetische olie-installaties van Rheinpreuser in Meerbeck-Homburg en Bottrop--Welheim. De 138 bommenwerpers van het type AVRO-Lancaster, behorende tot de No.3 Group Bomber Command, hadden het voorzien op de installaties in Meerbeck. Hun thuishaven was de basis van Mildenhall (Suffolk) Tussen 0.39 en 02.30 uur werd door de LBD luchtgevaar gegeven: Voortdurend overtrekken, op grote hoogte, van vele vijandelijke vliegtuigen, vliegend van west naar oost. Er was veel afweergeschut en schijnbaar met succes, want er werden in totaal 8 toestellen gesignaleerd, die in diverse richtingen buiten Tilburg brandend neerstorten. Door deze hoeveelheid ontstaat er bij de LBD enige verwarring. Binnen een tijdsbestek van ca. 30 minuten vallen 8 vliegtuigen naar beneden, die volgens de peilingen buiten de gemeentegrens waren neergekomen. Om 02.40 uur werd door de LBD in Dongen medegedeeld, dat op het grensgebied van Dongen en Tilburg een vliegtuig was neergestort. Dongen zou deze zaak onderzoeken. Een arts en een geestelijke waren reeds onderweg naar de plaats van het ongeval: de Dongenseweg, nabij Sluis 2. De Tilburgse politie werd verzocht eveneens een onderzoek te doen. Al vrij snel deelde de politie mede, dat een vliegtuig was neergestort in Wijk en Aalburg, Loon op Zand en in Dongen. Om 06.20 uur deelde de waarnemend officier van politie mede, dat agenten, die ter plekke de zaak onderzocht hadden, geen vliegtuig op Tilburgs grondgebied gevonden hadden. Tien minuten later kwam vanuit Dongen de mededeling, dat een Engels vliegtuig was neergekomen tussen Sluis 1 en de brug in Dongen. Het toestel was geheel uitgebrand. Het onderzoek stagneert. Veel tijd heeft men trouwens ook niet, want om 8.03 uur wordt wederom luchtgevaar gegeven. Drie groepen van ca. 60 vliegtuigen vliegen van west naar zuid-oost. In de richting van Loon op Zand werd een brandend vliegtuig waargenomen. Pas 's avonds rond 21.00 uur worden de aantekeningen betreffende de gecrashte vliegtuigen nader besproken. Men kwam tot de volgende opsomming:

  • 01.17 uur, 1e vliegtuig, richting zuid, achter Goirle
  • 01.35 uur, 2e vliegtuig. richting Udenhout
  • 01.40 uur, 3e vliegtuig, richting oost, achter Oisterwijk
  • 01.43 uur, 4e vliegtuig, richting noord-west, achter Dongen
  • 01.43 uur, 5e vliegtuig, richting oost, nabij Udenhout
  • 01.45 uur, 6e vliegtuig, richting Dongen-'s Gravenmoer.
  • 01.45 uur, 7e vliegtuig, richting noord-oost, Loon op Zand
  • 02.00 uur, 8e vliegtuig, richting noord-oost, Loon op Zand.

Het bericht uit Dongen zou betrekking kunnen hebben op vliegtuig nr.4 of vliegtuig nr.6. Het was echter niet vast te stellen, dat één van deze vliegtuigen op Tilburgs grondgebied was terecht gekomen. Ook het politie-onderzoek had dit niet kunnen bevestigen. De volgende dag, 22 juli, kwam er meer duidelijkheid. Op de politie-post Noorderpark werd een voorwerp afgegeven, dat vermoedelijk afkomstig was uit een vliegtuig. Het voorwerp was gevonden in de buurt van de Dongense Kanaaldijk. Vanuit Dongen kwam om 9.30 uur de mededeling, dat op Tilburgs gebied 6 lijken waren gevonden van Engelse piloten en 1 lijk op Dongens gebied. De Duitsers moeten reeds lang op de hoogte zijn geweest, want de lijken waren inmiddels door hun vrijgegeven!! De juiste plaats was de Voldijk, te bereiken via het café "De Uiterste Stuiver". De Tilburgse politie ging wederom op onderzoek uit. Om 13.45 uur deelde de hoofdwachtmeester mede, dat hij met een patrouille in Dongen was aangekomen en dat er 4 lijken waren aangetroffen op Tilburgs gebied. Hij verzocht om zending van 4 kisten alsmede 10 personen om behulpzaam te zijn met het bergen van de lijken. Door de LBD werd eerst kontakt opgenomen met de Ortskommandantur met de vraag of deze aangelegenheid wel door de LBD diende te worden afgewerkt. De Duitsers waren schijnbaar ook niet geheel op de hoogte: men wilde zich eerst in verbinding stellen met de Fliegerhorst in Gilze Rijen. Pas om 15.45 uur kreeg de LBD opdracht om de lijken te bergen. Drie kwartier later vertrok de heer Moorman met de uitrukwagen van bos-brandweer. Na 4 lijkkisten gehaald te hebben en de 10 personen om hem te assisteren, arriveerde hij om 16.15 uur op de plek des onheils. Nadat de lijken geborgen waren ontdekte men onder de wrakstukken echter nog twee lijken. Door benzinegebrek werd besloten om in Dongen de benodigde lijkkisten te halen. De LBD in Dongen had echter haar laatste kist verbruikt, doch via de heren Pijnenburg en timmerman van Dijk kon men nog twee kisten verkrijgen. Na de papieren, die bij de slachtoffers gevonden waren, afgegeven te hebben aan Unteroffizier Jascke, vertrok Moorman en zijn mannen richting Tilburg, alwaar zij om 22.00 uur arriveerden. De Ortskommandant gaf opdracht de slachtoffers te begraven op "Vredehof", vak B, rij 2, grafnrs. 53/57

Bronnen

Publicatie: De Tilburgse Koerier,19.10.1989 (G.Kobes)