Vliegtuigcrash Dongenseweg, 25 mei 1944
| Vliegtuigcrash Dongenseweg, 25 mei 1944 | ||
 | ||
| Bemanning van de Halifax die op 25 mei 1944 neerkwam nabij boerderij Erica aan de Dongenseweg. In de cockpit piloot Mario Fernandez de Leon. Staande links Robert Christie, daarnaast Herbert Dawson en geheel rechts William Stewart. Zittende links Lorne Shetler en rechts Robert Rudd. Foto: Collectie Regionaal Archief Tilburg | ||
| Soort gebeurtenis | vliegtuigcrash | |
| Datum | 25-05-1944 | |
| Plaats | Tilburg | |
| Straat | Dongenseweg | |
| Doden | 4 | |
| Gewonden | 3 | |
Inhoud
Vliegtuigcrashes in Tilburg, 1940-1945
Tussen 13 november 1940 en 5 april 1945 zijn er op het (toenmalige) grondgebied van de gemeente Tilburg twintig vliegtuigen neergestort. Elf toestellen van de Lufwaffe en negen toestellen van de RAF, bemand door Britten, Canadezen, Australiërs, Nieuw-Zeelanders, Tsjechen en een Noor. In totaal 34 bemanningsleden vonden daarbij de dood. Daarnaast kwamen bij één crash vijf burgers om het leven. Ook in de wijde omgeving van Tilburg kwamen tientallen toestellen neer: Neergestorte vliegtuigen Tilburg en omgeving, 1940-1945.
| De bemanning van de LW124 | ||
 | ||
| Van links naar rechts piloot Mario Fernandez de Leon, navigator Ron Rudd, bommenrichter Lorne Shetler, radiotelegrafist Bert Dawson, boordwerktuigkundige William Stewart, schutter Robert Christie en staartschutter Kenneth Hawley Jackson
Foto: collectie Regionaal Archief Tilburg |
| Briefing na een missie. | ||
 | ||
| Van links naar rechts Ron Rudd, piloot Mario Fernandez de Leon, Lorne Shetler, Robert Christie en een onbekende
Foto: collectie Regionaal Archief Tilburg |
Achtergrond, 25 mei 1944
In de vroege ochtend van 25 mei 1944 wordt een Britse bommenwerper die terugkeert van een missie beschoten door een Duitse jager. Het toestel stort brandend neer nabij boerderij 'Erica' aan de Dongenseweg. Vier inzittenden komen bij de crash om het leven, drie worden krijgsgevangen gemaakt maar overleven de oorlog. Later die nacht zou er in Tilburg nog een vliegtuig neerkomen aan het Moleneind.
Aanval op Aken
Het wordt een drukke nacht voor de Tilburgse Luchtbeschermingsdienst. In de late avond van woensdag 24 mei 1944 vertrekt vanaf verschillende RAF-luchtmachtbases een vloot van in toaal 442 Britse bommenwerpers naar het vasteland[1] Doelwit zijn de strategisch belangrijke spoorwegemplacementen Aachen-West en Aachen Rothe Erde die een rechtsteekse spoorverbinding hebben met Frankrijk. De bombardmenten veroorzaken aanzienlijke schade aan de spoorweginfrastructuur. Ook de stad Aken wordt getroffen waarbij doden en gewonden vallen.
Even na middernacht wordt in Tilburg het eerste luchtalarm gegeven. Tal van geallieerde toestellen passeren de stad in oostelijke richting. Op de hoek Tuinstraat-Willem II-straat komen twee brisantbommen neer. Er is zeer veel glasschade, een landwachter op de fiets raakt lichtgewond. Vanaf twee uur worden opnieuw veel vliegtuigen waargenomen, ditmaal vliegend van oost naar west. Twee vliegtuigen storten die nacht neer op Tilburgs grondgebied en zes in de omgeving.
| Vliegtuig | Tijdstip | Richting |
|---|---|---|
| 1 | 01:15 | Acht |
| 2 | 01:22 | Goirle |
| 3 | 01:22 | Dongenseweg, Tilburg |
| 4 | 01:23 | Hank |
| 5 | 01:25 | Dongense Vaart |
| 6 | 01:30 | Made |
| 7 | 02:48 | Hilvarenbeek |
| 8 | 02:51 | Moleneind, Tilburg |
Neergestort aan de Dongenseweg
Het toestel van het 429 (Bison) Sqn. RCAF is om 22:59 met een gemengde Brits-Canadese bemanning opgestegen vanaf de RAF-basis Leeming, North Yorkshire. De Handley Page Halifax Mk III bommenwerper met registratienummer LW124 en call sign AL-N wordt bestuurd door de op 12 december 1917 in Guatemala geboren Canadese piloot Mario Alfred Fernandez de Leon. Na het uitvoeren van de missie wordt het toestel op de terugweg om 01:22 beschoten door een Duitse jager met het Belgische Sint Truiden als thuisbasis. Volgens een na de oorlog opgemaakt verhoor[2]over de gebeurtenissen vertelt radiotelegrafist Herbert Dawson: Na het lossen van de bommen op ons doel gingen we lager vliegen om de terugvlucht aan te vangen. We werden van onderaf aangevallen door een nachtjager, we kregen geen waarschuwingen van onze schutters of apparatuur dat er een jager in de buurt was. De bakboordvleugel vatte vlam en onze piloot probeerde de brand nog uit te krijgen met een manoeuvre, wat niet lukte. Hierna riep hij over de intercom dat we het vliegtuig moesten verlaten. Het ontsnappingsluik zat echter vast en we moesten er een aantal keren op springen om hem open te krijgen. Ron (Ronald Beattie Rudd) was als eerste uit het vliegtuig, gevolgd door Shetler en Dawson. Het vliegtuig komt brandend neer in een bosperceel ten noorden van de Dongenseweg nabij de tramwissel[3] en schuin tegenover de boerderij van Vesseur, Dongenseweg 150 (boerderij 'Erica'). Hierbij is het bos in brand geraakt. Toen de politie ter plaatse kwam was het gebied al afgezet door de Duitse Wehrmacht. Een parachutist is dood aangetroffen in de bomen. Later worden nog twee lichamen geborgen. Het lichaam van Fernandez de Leon wordt zelfs pas op 8 augustus gevonden tijdens het maaien van een korenveld ten zuiden van het Wilhelminakanaal, 800 meter ten westen van sluis 3. Het lichaam van Jackson is nooit teruggevonden.
Omgekomen bemanningsleden:
- Mario Alfred Fernandez de Leon (Warrant Officer II, CA, 27 jaar) piloot
- William McGill Stewart (Pilot Officer, CA ) boordwerktuigkundige
- Robert Foster Christie (Sergeant, CA, 21 jaar) boordschutter
- Kenneth Hawley Jackson (Pilot Officer, GB, 22 jaar) boordschutter
Overlevenden:
- Ronald Beattie Rudd (Flying Officer, CA ) navigator
- Lorne Melvin Shetler (Warrant Officer II, CA ) bommenrichter, arr. Antwerpen 15-06-1944
- Herbert Dawson (Flight Sergeant, GB, 21 jaar) radiotelegrafist arr. Tilburg 25-05-1944
De Canadezen Fernandez de Leon, McGill Stewart en Christie zijn in eerste instantie begraven op de Algemene begraafplaats aan de Gilzerbaan, in juni 1945 zijn ze herbegraven op de Canadese Oorlogsbegraafplaats in Bergen op Zoom. Voor de Brit Kenneth Hawley Jackson die nooit terruggevonden is, werd een monument opgericht op Runnymede Memorial, Surrey (GB).[4]
Rudd en Dawson zijn nabij de plaats van de crash krijgsgevangen gemaakt, Shetler duikt onder, maar wordt op 15 juni in Antwerpen gearresteerd. Zij overleven alle drie hun krijgsgevangenschap in Polen.
Bronnen
Regionaal Archief Tilburg, Archief 30, Luchtbeschermingsdienst van de Gemeente Tilburg, 1936-1946,
- invnr. 151, dagrapporten 4 november 1943 - 26 mei 1944
- Invnr. 215, dienstjournaals 15 mei 1944 - 7 juni 1944
- Invnr. 234, luchtaanvallen en bominslagen 1944
Tilburgwo2opdekaart
Externe links
- Verliesregister Studiegroep Luchtoorlog 1939-1945
- Aviation Safety Network
- RAF Commands Database
- geallieerde-bommenwerpers-1940-1945
- IBCC Losses Database
- RAF and Commonwealth Air Forces Prisoners of War
Noten
- ↑ 264 Lancaster bommenwerpers, 162 Halifax bommenwerpers en zestien Mosquito’s. Achttien Halifaxes en zeven Lancasters gaan verloren.
- ↑ UK and Allied Countries, World War II Liberated Prisoner of War Questionnaires, 1945-1946
- ↑ Van 1904 tot 1937 reed er een tram van Tilburg naar Dongen
- ↑ Runnymade Memorial is een monument ter nagedachtenis aan Brits luchtmachtpersoneel dat tijdens de Tweede Wereldoorlog bij operaties vanaf bases in het VK en Noord- en West-Europa omkwam en van wie geen graf bekend is.