Kroepoekdak

Media Not found

De overkapping van het Centraal Station in Tilburg wordt in de volksmond ook wel het ‘kroepoekdak’ genoemd. Dit vanwege de merkwaardige en beeldbepalende vorm. Het is een hoogtepunt in het werk van spoorwegarchitect Ir. Koen van der Gaast (Utrecht 1923 – 1993).

Geschiedenis

In 1959 presenteerde Koenraad van der Gaast zijn eerste ontwerp voor het nieuwe station in Tilburg waarna in 1960 de goedkeuring kwam. In de zomer van 1961 werd het oude station gesloopt en in datzelfde jaar werden de schaaldaken positief getest op veiligheid en stabiliteit in het Nationaal Lucht- en Ruimtevaartlaboratorium.

De uitvoering van de werkzaamheden liep vertraging op door de noodzaak om de beoogde houten dakconstructie om te werken tot een stalen constructie met een afdekking van hout. Ondanks de vertraging wilde de gemeente Tilburg aan het ontwerp vasthouden, vanwege de allure die de markante overkapping met zich mee zou brengen. Op 24 oktober 1961 ging de eerste spade de grond in voor het nieuwe gebouw. De feestelijke ingebruikname van het station vond plaats op 16 november 1965.

Bouwtechnische informatie

De spectaculaire constructie van het kroepoekdak bestaat uit 12 hypparschalen met een lengte en breedte van 21 bij 21 meter, die worden ondersteund door slechts 10 betonnen kolommen.

Een hypparschaal, ook wel een dubbelgekromde schaal genoemd, is een vierkant vlak waarvan twee diagonaal tegenoverliggende hoeken naar boven en de andere twee hoeken naar beneden gebogen zijn. Hierdoor ontstaat een in twee richtingen gekromd vlak dat vanwege de kromming over een grote stabiliteit beschikt, maar dat toch is op te bouwen uit rechte constructiedelen.

Aan de buitenkant hangen de hypparschalen met tuien aan stalen kolommen. Onder het kroepoekdak zijn een aantal strookvormige gebouwen geplaatst die een uitwendige staalconstructie hebben. In totaal bedekt de hele constructie een rechthoek van ongeveer 46 bij 147 meter.

Door deze bijzondere vorm lijkt het dak van het Centraal Station in Tilburg losjes te zweven boven alle verkeersstromen; het strekt zich niet alleen uit over de perrons en de stationshal, maar ook over de taxistandplaats, de bushalte en het voorplein.

Bronnen

https://architecturalodyssey.wordpress.com/2013/02/19/onder-het-mooiste-dak-van-nederland-van-der-gaasts-station-tilburg/

http://www.poiserver.nl/vvvtilburg/detail/1902

http://www.openmonumentendag.nl/monument/tilburg-station-tilburg/