IJpelaar-van Gool, Maria Constantia

Maria Constantia IJpelaar- van Gool
Volledige namen	Maria Constantia van Gool
Geboortedatum	24-04-1916
Geboorteplaats	Tilburg
Adres	Minister Talmastraat 48
Woonplaats	Tilburg
Burgerlijke staat	Gehuwd
Naam echtgeno(o)t(e)	Adrianus Martinus IJpelaar
Beroep	Stopster
Overlijdensdatum	02-02-1945
Plaats van overlijden	Tilburg
Bijzonderheden	Kwam om het leven bij een inslag van een V-1 in de Minister Talmastraat op 1 februari 1945.

Geef de oorlog een gezicht!

Kun jij ons helpen met het schrijven van het levensverhaal van deze persoon?

Hoewel het meer dan 75 jaar geleden is dat er een einde kwam aan de Tweede Wereldoorlog blijft het belangrijk de slachtoffers te herdenken. We willen door hun verhaal te vertellen de slachtoffers eren en de herinnering levend houden

Alle Tilburgse oorlogsslachtoffers zijn opgenomen in de Wiki Midden-Brabant en we streven er naar van ieder een levensbeschrijving en foto op te nemen.

Helaas hebben we van sommigen maar beperkte of soms helemaal geen informatie.

We hebben jouw hulp nodig deze levensverhalen vast te leggen door ontbrekende informatie aan te vullen met verhalen of foto’s. We ontvangen je reactie graag via info@regionaalarchieftilburg.nl o.v.v. Wiki Oorlogsslachtoffers.

IJpelaar-van Gool, Maria Constantia (geb. 24-04-1916 Tilburg, gest. 02-02-1945 Tilburg), dochter van Hubertus Henricus van Gool (1885 – 1945) en Wilhelmina Martina Zeegers (1882 – 1940). Op 30-12-1944 trouwt zij in Tilburg met Adrianus Martinus IJpelaar (1914 – 1969).

Jeugd

Maria Constantia van Gool wordt geboren in Tilburg op 24-04-1916. Haar ouders, Wilhelmina Martina Zeegers (1882 – 1940) en Hubertus Henricus van Gool (1885 – 1945) zijn op 12-05-1909 in Tilburg met elkaar getrouwd. Haar vader is timmerman. Bij de geboorte van Maria woont het gezin in de Molenstraat. Maria is hun vijfde kind. Van de vier kinderen die voor haar geboren worden, overlijden er twee als baby.

Nog geen jaar na haar geboorte wordt er een broertje geboren, Wilhelmus Cornelius. Hij overlijdt helaas 9 maanden later in november 1917 aan ‘gastro-entritis’, een infectie aan maag en darmen. Later worden nog vier kinderen geboren. De laatste twee in de Leodwarsstraat 48, de latere Minister Talmastraat, waar het gezin in juni 1922 naartoe verhuist. Daar groeit Maria verder op.

In 1936 en 1939 trouwen Maria’s oudste zussen en in 1941 haar broer. Die laatste bruiloft kan moeder Wilhelmina helaas niet meer meemaken. Zij overlijdt op 12 juli 1940, een paar maanden na de Duitse inval in Nederland, op 58-jarige leeftijd, aan tumoren in de long en nier.

Op 27 oktober 1944 wordt Tilburg bevrijd. Twee maanden later, op 30-12-1944, trouwt Maria met Adrianus Martinus IJpelaar (1914 – 1969). Hij woont in dezelfde wijk als het gezin van Gool – Zeegers en is volgens de huwelijksakte transportarbeider. Na hun bruiloft trekt Adrianus in bij zijn schoonfamilie aan de Talmastraat.

Explosie vliegende bom (V-1) Tilburg, Minister Talmastraat

Iets meer dan een maand na de bruiloft van Maria en Adrianus, op 1 februari 1945 wordt de wijk Het Goirke zwaar getroffen. Om 12.40 uur stort een V1-bom neer op de Minister Talmastraat. De bom valt achter de huisnummers 44 en 46, net naast het huis van het gezin Van Gool - Zeegers. Er vallen ruim 20 doden en diverse licht- tot zwaargewonden. Negen woningen worden volledig vernield en zeven zwaar beschadigd. Een politierapport vermeldt dat identificatie van de slachtoffers zeer moeilijk is, omdat ze vrijwel allemaal onherkenbaar verminkt zijn.

Een ooggetuige, Anna Buster-Mols, was op 1 februari 1945 11 jaar oud en doet in de jaren ‘80 van de 20e eeuw verslag van het bombardement: We zaten aan tafel te eten. Het werd ineens pikdonker. Enorme stofwolken vlogen naar binnen. De ruiten versplinterden en de kozijnen braken uit de muren. Iedereen zocht dekking: onder de tafel, in de bedstee en in de kelder. We wisten niet wat er gebeurde maar het was een schrikreactie die we in de voorbije oorlogsjaren geleerd hadden. Eerst meenden we dat het alleen bij ons in huis was, maar toen we naar buiten keken bleek de halve straat een puinhoop geworden te zijn. Er lagen verminkte lijken, kermende gewonden en brokstukken van huizen. Zelfs huisraad was naar buiten geslingerd. Toen wisten we dat het een V-1 geweest was. De motor lag bij ons achter het huis op de plaats. Het geluk had ons geholpen. Een paar huizen verder waren doden gevallen. Er kwam een heel gezin om. Bij andere families overleefden alleen de gezinsleden die niet thuis waren. De slachtoffers kregen een gezamenlijke uitvaart. Vooraan in de kerk stond 23 kisten. De kinderen lagen in kleine kisten.

Ook Maria en haar vader Hubertus worden dodelijk getroffen. Op Maria’s overlijdensakte staat 2 februari vermeld als datum van overlijden, terwijl op het doodsbriefje 1 februari staat. Gezien het feit dat het tijdstip op de overlijdensakte direct na de bominslag valt en hetzelfde is als dat van andere slachtoffers, lijkt 1 februari waarschijnlijker als overlijdensdatum dat 2 februari.

Het jongste broertje van Maria, Cornelis, raakt minder ernstig verwond en wordt naar de polikliniek van het Elisabethziekenhuis gebracht. Hij herstelt en zal pas in 2006 overlijden, op 81-jarige leeftijd ).

Archief 29, Gemeentepolitie 1844 – 1947 Inv.nr. 562, 02-02-1945 dagrapport 33

Bij het bergen van de slachtoffers wordt de ‘brandkast’ van vader Hubertus gevonden en veilig gesteld door de politie. Het gaat om een houten kistje met een slot erop. Wilhelmus van Gool en Adrianus IJpelaar zijn aanwezig wanneer het kistje wordt geopend. Het kistje blijkt ruim 6000 gulden te bevatten en een verkoopakte. Daarnaast is er nog een oude nikkelen horloge gevonden. Deze wordt overgedragen aan Wilhelmus van Gool. Het geldbedrag wordt in bewaring gegeven aan het hoofdbureau van de politie.

Cornelis van Gool is op maandag 05-02-1945 weer voldoende hersteld om aangifte te doen van vernieling van ‘textielgoederen, schoenen en levensmiddelen-bonnen.

Op dinsdag 6 februari 1945 is er een gezamenlijke uitvaart voor de slachtoffers uit de Minister Talmastraat. Deze vindt plaats in de parochiekerk van de Heilige Dionysius, Goirke. Of ook Maria en Hubertus hier herdacht worden, is niet duidelijk.

Gebeurtenis

Explosie V-1 Minister Talmastraat, 1 februari 1945

Monument

Kort na het bombardement is er ter herdenking aan de slachtoffers een plaquette geplaatst op het R.K. Kerkhof Goirke. Op 4 mei 2022 is er op dezelfde locatie een nieuw monument geplaatst.

Foto: N. Zeegers

• Monument ter nagedachtenis slachtoffers Minister Talmastraat

Externe links

• Maria Constantia IJpelaar-van Gool op Oorlogsbronnen.nl
• Maria Constantia IJpelaar-van Gool op Oorlogsgravenstichting.nl

Bronnen en literatuur

• Regionaal Archief Tilburg, Archief 565, Collectie documentatie Tilburg 1940-1945, inv.nr. 184
• Regionaal Archief Tilburg, Archief 30, Luchtbeschermingsdienst van de Gemeente Tilburg, 1936-1946, inv.nr. 235
• Regionaal Archief Tilburg, Archief 484, Gemeentebestuur van Tilburg, 1938-1985, inv.nr. 4252
• Regionaal Archief Tilburg, Archief 16 Burgerlijke Stand van de gemeente Tilburg
• Regionaal Archief Tilburg, Archief 29 Inventaris van het archief van de Gemeentepolitie te Tilburg, 1844-1947 (1950), inv.nr. 562

• Ad de Beer en Gerrit Kobes, Het leven gebroken. De geschiedenissen van de Tilburgers die als gevolg van de strijd tegen Duitsland en de bezetting van Nederland om het leven kwamen, Tilburgse Bronnenreeks 4 (Tilburg 2002), p. 143