'de Witte Swaan' Geertruidenberg

Markt 1

De huidige gevel van het pand dateert van 1896. De toenmalige eigenaar Pascal Smolders koos voor een neorenaissance-stijl. De gevelsteen bovenin de voorgevel verwijst naar deze verbouwing en toont genoemd jaartal. Tussen de ramen van de bovenverdieping bevindt zich een gevelsteen met een driekantige steek en het opschrift Oeconomische Fabrica. Deze steen verwijst naar de inspectiereis die koning Lodewijk Napoleon in 1809 maakte door Brabant. In het kader daarvan bezocht hij op 24 april Geertruidenberg en vereerde toen Markt 1, waar een hoedenfabriek was gevestigd, met een bezoek. De oudst bekende eigenaar van Markt 1 was Willem Inde Croon, waard van de hier gevestigde herberg Inde Croone. Zijn weduwe en dochters zetten na zijn overlijden de herberg voort tot 1570. Daarna bleef het pand herberg, hoewel de nieuwe eigenaren de naam veranderden in Inde Sterre en later in Inde vergulde Sterre. Achter het huis kwam in 1664 een brouwerij, genaamd De Drie Leliën. Het huis met brouwerij kreeg in 1765 onder eigenaar Joannes Allard een nieuwe naam, namelijk de Witte Zwaan. Niet lang daarna verkocht hij het geheel aan Francis van den Hout, die hier voor zijn zoon Embertus een hoedenfabriek vestigde. Huis en fabriek gingen via huwelijk naar de familie Smolders en de hoedenfabriek veranderde in een sigarenfabriek. Thans is in het pand het café Den Witte Hemel gevestigd.

Gevel versiering
Gevel versiering verwijst naar hoedenfabriek

Bron: Arjan van Loon, Panden en Standen in Geertruidenberg. Markt 1 (Geertruidenberg, 2010). ISBN 978-90814223-3-8